به گزارش روابط عمومی دانشکده دندانپزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران، دکتر ساینا نظامی‌نیا، استادیار گروه جراحی دهان، فک و صورت، با اشاره به افزایش بروز اختلالات مفصل گیجگاهی-فکی در شرایط بحران و جنگ، استرس مزمن را یکی از مهم‌ترین عوامل زمینه‌ساز این عارضه عنوان کرد.
وی با استناد به مطالعات اخیر اظهار داشت: «بر اساس یک متاآنالیز در سال ۲۰۲۳، حدود ۵۶.۲ درصد از افراد در معرض استرس جنگی علائم TMD را گزارش کرده‌اند، در حالی‌که این میزان در افراد خارج از این شرایط حدود ۲۰.۲ درصد است. همچنین احتمال بروز این اختلال در مبتلایان به اختلال استرس پس از سانحه (PTSD) بیش از دو برابر افزایش می‌یابد.»

دکتر نظامی‌نیا با تشریح سازوکار اثر استرس بر مفصل فکی افزود: «استرس مزمن از طریق افزایش تنش عضلانی و ایجاد عادات پارافانکشنال مانند دندان‌قروچه و فشردن دندان‌ها، موجب بروز درد و اختلال در مفصل فکی می‌شود. علاوه بر این، فعال شدن مسیرهای التهابی و عواملی مانند کمبود خواب و خستگی، چرخه‌ای از درد و اسپاسم عضلانی را تشدید می‌کند.»

وی در ادامه بر اهمیت پیشگیری تأکید کرد و گفت: «مدیریت استرس با بهره‌گیری از روش‌هایی مانند تنفس عمیق، مدیتیشن و ذهن‌آگاهی، در کنار اصلاح عادات دهانی و پرهیز از رفتارهایی مانند جویدن آدامس یا ناخن، نقش مهمی در کاهش خطر ابتلا دارد.» او همچنین به یک تکنیک ساده برای پیشگیری اشاره کرد: «در حالت طبیعی باید بین دندان‌ها فاصله‌ای وجود داشته باشد. برای درک این وضعیت، کافی است حرف "ن" را تلفظ کنید؛ فاصله ایجادشده در پایان تلفظ، همان حالت مطلوب است و حفظ این فاصله در طول روز از بروز علائم جلوگیری می‌کند.»

این عضو هیئت علمی، درمان‌های غیرتهاجمی را نخستین خط درمان دانست و افزود: «اسپلینت تراپی (نایت‌گارد) به‌عنوان درمان استاندارد، در کاهش علائم به‌ویژه در بیماران مبتلا به استرس مزمن بسیار مؤثر است. همچنین فیزیوتراپی، ماساژ و داروهای ضدالتهاب از دیگر گزینه‌های درمانی محسوب می‌شوند.»

وی در پایان تأکید کرد: «در موارد مقاوم، استفاده از رویکردهای چندوجهی شامل مداخلات روانشناختی ضروری است و در برخی موارد درمان‌های تخصصی مانند تزریق بوتاکس یا روش‌های جراحی مفصلی به کار گرفته می‌شود. نکته کلیدی در مدیریت این بیماران، توجه همزمان به درمان اختلالات روانشناختی زمینه‌ای به‌ویژه PTSD است.