معرفی برنامه

برنامه "مشاهده آموزش همتایان" (ماه) در چارچوب نظام جامع توانمندسازی اعضای هیات علمی دانشگاه (مصوب شورای دانشگاه) طراحی شده است و هدف آن ارتقای توانمندی تدریس در محیط های مختلف آموزشی از طریق حضور یک هیات علمی مجرب است.

متن کامل برنامه مشاهده آموزش همتایان (ماه)

عوامل انگیزشی شرکت در برنامه

برای اعضای هیات علمی که کلاس درسشان مورد مشاهده قرار گرفته است، توسط مرکز مطالعات گواهی صادر می شود و امتیازات زیر در نظر گرفته می شود:

  • تعیین امتیاز قابل مقایسه با فعالیت های مشابه در سیستم شعاع
  • محاسبه به عنوان فعالیت های توانمندسازی دارای امتیاز در ارتقای علمی بر اساس بند 2 برنامه جامع توانمندسازی (هر جلسه مشاهده یک امتیاز تا سقف سه امتیاز در سال و 10 امتیاز کل)
  • معادل سازی با تکلیف کارگاه های آموزشی معارت های پایه به صورت متناظر

 

برای مشاهده گران توسط مرکز مطالعات گواهی صادر می شود و به منظور جبران مشارکت ایشان موارد زیر در نظر گرفته می شود:

  • تعیین امتیاز قابل مقایسه با فعالیت های مشابه در سیستم شعاع
  • معادل سازی با فعالیت های توانمندسازی دارای امتیاز در ارتقای مرتبه علمی مطابق تبصره سوم بند 2 برنامه جامع توانمندسازی (این امتیاز بدون سقف و با تایید مرکز مطالعات خواهد بود)

جزئیات اجرای برنامه

1. درخواست شرکت در برنامه

 عضو هیات علمی که خواهان شرکت در برنامه است، قسمت اول فرم درخواست را تکمیل کرده و به دفتر توسعه آموزش دانشکده ارسال می‌نمایدبه منظور سهولت کار لازم است که وی حداقل دو تاریخ پیشنهادی کلاس‌ خود را برای مشاهده ذکر کند و همچنین در صورت تمایل می‌تواند از  فهرست مشاهده‌گران حداکثر دو نفر را برای فرایند مشاهده پیشنهاد دهدمشاهده‌گران از بین منتخبان جشنواره آموزشی ابن سینا، حائزین رتبه‌های برتر در ارزشیابی یا هیات علمی شاخص در تدریس موفق و موثر انتخاب و برای شرکت در این برنامه توجیه شده‌اند.

نکتهانتخاب مشاهده‌گر بر اساس نظر خود هیات علمی می‌تواند خارج از رشته تخصصی وی باشد.

 

 2. بررسی درخواست و انجام هماهنگی

دفتر توسعه آموزش دانشکده پس از هماهنگی با مشاهده‌گر مربوطه طی حداکثر یک هفته طبق قسمت دوم فرم به درخواست پاسخ می‌دهد. به این ترتیب زمان و مکان جلسه مشاهده تنظیم شده و به اطلاع طرفین می‌رسد.

نکتهتوصیه می‌شود که قبل از جلسه مشاهده، استاد و مشاهده‌گر با یکدیگر ملاقات کرده، در مورد وظایف یکدیگر هماهنگی ‌کنند و بر سر مسائلی که باید مورد بررسی قرار گیرد و همچنین معیارهای ارزشیابی توافق نمایند. همچنین بهتر است مشاهده‌گر با استفاده از طرح درس استاد از قبل مرور کند که قرار است سر چه کلاسی با چه محتوا و چه اهداف و چه تعداد دانشجویی برود.

 

 3. مشاهده تدریس

فرایند مشاهده به صورت حضوری انجام می‌شود. استاد مشاهده‌گر جهت بررسی فرآیند تدریس شخصاً در محیط آموزش حضور می‌یابدفرم‌ برای مشاهده تدریس توسط همگنان به تفکیک سخنرانی، گروه کوچک، کلاس عملی، جلسه بالینی و اتاق عمل تهیه شده است و برای تکمیل در اختیار مشاهده‌گران قرار می گیرد (فرم های مشاهده ۱ تا ۵.

نکته 1از آنجا که حضور مشاهده‌گر ممکن است باعث ابهام ذهنی دانشجویان گردد، بهتر است در ابتدای جلسه اطلاع‌رسانی لازم به دانشجویان توسط مدرس کلاس صورت ‌گیرد.

نکته 2مشاهده در کلاس تنها محدود به فعالیت و رفتار استاد نمی‌شود. مشاهده‌گر می‌تواند رفتار دانشجویان را نیز مورد مشاهده قرار دهد. مثلاً اینکه آنها خسته شده‌اند یا در کلاس مشارکت دارند، اطلاعات خوبی در مورد نحوه تدریس در اختیار استاد می‌گذارد. یادداشت برداشتن در ثبت دقیق‌تر اطلاعات و ارائه بازخورد به مشاهده‌گر کمک می‌کند.

نکته 3: مشاهده‌گر باید متوجه این موضوع باشد که روش تدریس هر کس متفاوت است پس نباید روش تدریس همکارش را با خود مقایسه کند. همچنین نباید در فرایند تدریس مداخله کند زیرا نمی‌داند که برنامه و روش کار استاد دقیقا چگونه است و چه کارهایی قرار است انجام دهد.

 

4. برگزاری جلسه بعد از مشاهده

در اولین فرصت پس از اتمام مشاهدات و طی ملاقاتی حضوری، جلسه بازخورد تشکیل می‌شوددر این مرحله، مشاهده‌گر نتایج مشاهدات خود از جمله فرم تکمیل شده را در اختیار مدرس قرار داده و به او بازخورد می‌دهد.

نکته 1آنچه واقعاً باعث ارتقای توانمندی استاد می‌شود، بازخوردهایی است که دریافت می‌کند و بر اساس آن بعدا می‌تواند دید بهتر و عمیق‌تری نسبت به کار خودش داشته باشد. مشاهده‌گر ابتدا باید نقاط قوت را مرور کند و قسمت‌هایی را که احتمالاً قابل بهبود است، مشخص کند. باید از قضاوت، تذکر مستقیم یا ارائه نصیحت پرهیز کند؛ مگر اینکه به درخواست خود مدرس باشد.

نکته 2استفاده از نتایج مشاهده صرفاً به صورت سازنده و در جهت اصلاح و بهبود فرایند تدریس خواهد بود. نتایج این مشاهدات برای تصمیم‌گیری‌های مرتبط (نظیر ترفیع یا ارتقای مرتبه هیأت علمی) مورد استفاده قرار نمی‌گیرد. برای اطمینان از این امر، فرم تکمیل شده و موارد مورد بحث نزد استاد و مشاهده‌گر باقی میماند.

 

 5. ارائه گزارش توسط مشاهده گر

 به منظور پایش و نظارت بر روند اجرای برنامه، مشاهده‌گر گزارش موارد مشاهده شده خود را طبق قسمت سوم فرم به دفتر توسعه آموزش دانشکده ارائه می‌کندگزارش‌های جمع‌آوری شده از مشاهدهگران هر شش ماه جمع‌بندی و طبق فرمت پیوست تحت عنوان پایش شش ماهه به مرکز مطالعات ارسال می‌شود.
نکتهاین گزارش شامل نام مدرس، نام مشاهده‌گر، تاریخ و نوع جلسه خواهد بود و جزئیات مربوط به مشاهده تدریس و بازخورد در آن ذکر نمی‌شود.

 

 6. صدور گواهی

 مرکز مطالعات بر اساس گزارش‌های دریافتی برای شرکت‌کنندگان در برنامه و مشاهد‌ه‌گران گواهی صادر می‌کند.

 

 7. تکمیل فرم نظرسنجی توسط شرکت کنندگان در برنامه

 از هریک از اعضای هیات علمی شرکت‌کننده در برنامه درخواست می‌شود فرم نظرسنجی مربوطه را تکمیل نمایند و نظرات و پیشنهادهای خود را در خصوص این برنامه ارائه دهند.


8. نظرخواهی از مشاهده گران

 هر شش ماه یک بار در جلسه گروه متمرکز که توسط مرکز مطالعات برگزار می‌شود، نظرات گروه مشاهده‌گران جمع‌آوری می‌شود.

 

راهنمای مدرسان

راهنمای مشاهده گران